99% van studenten gebruikt Facebook voor studies

25 Jul

In juni verscheen in het Nieuwsblad een artikel over een bevraging van de Plantijn Hogeschool  bij 882 studenten over hun Facebookgebruik. Daarbij gaf 99% aan dat ze Facebook gebruiken in het kader van hun studies. Vooral het gebruik van Facebookgroepen is hierbij heel populair. De helft van alle studenten denkt betere examens te kunnen afleggen dankzij Facebook! Via Sofie Hiels, één van de onderzoekers, kon ik het rapport ‘een onderzoek naar het studiegerelateerde gebruik van Facebook bij studenten Plantijn Hogeschool.’  inkijken. Bijna tegelijkertijd kreeg ik ook de bachelorproef ‘Vind-ik-Leuk!’ : het Facebookgebruik van Howest-studenten (Amy Lagauw, bachelor Toegepaste Psychologie, Hogeschool West-Vlaanderen) toegezonden. Het leek me interessant om overzicht van de (voornaamste) conclusies uit deze studies mee te gegeven.

In de studie van de Plantijn Hogeschool worden de volgende onderzoeksvragen gesteld:

  1. Op welke manier maken studenten gebruik van Facebook voor hun studies?
  2. Voor welke studiegerelateerde activiteiten maken studenten gebruik van Facebook? Is Facebook ook geschikt als een manier om elkaar te ondersteunen?
  3. Hoeveel tijd spenderen ze eraan?
  4. Welke waarde hechten de studenten aan Facebook?
  5. Hebben de studenten verwachtingen t.a.v. school met betrekking tot het gebruik van Facebook?

Onderzoeksvraag 1: Hoe maken studenten gebruik van de website Facebook voor hun studies?

  • Het studiegerelateerd gebruik van Facebook gebeurt bijna uitsluitend door middel van Facebookgroepen.
  • Daarnaast gebruiken studenten Facebook ook af en toe de chatfunctie. Het grote voordeel hierbij is volgens hen dat ze onmiddellijk een antwoord kunnen krijgen wanneer een medestudent online is.
  • Studenten maken geen gebruik van de eigen profielpagina als ze Facebook gebruiken in het kader van de studies.

Onderzoeksvraag 2: Voor welke studiegerelateerde activiteiten gebruiken studenten Facebook?

  • 94,4%: Praktische informatie uitwisselen m.b.t. vakken (vb. hoeveel pagina’s moet een paper tellen, wat moet er allemaal instaan, in welk lokaal een les gegeven wordt, het lesuur, lector is afwezig,…)
  • 86,1%: Lesinhoud uitwisselen (vb. lesnotities, samenvattingen, inhoudelijke vragen over de cursus, voorbeeldexamenvragen, …)
  • 75,9%: Elkaar ondersteunen
  • 59,9%: Frustraties ventileren over  cursus, school, … (en ja bij dit soort activiteit is er een significant verschil tussen de mannelijke en de vrouwelijke studenten, resp. 55,8% vs 64,7%)
  • 48,6%: Zelfexpressie m.b.t. hoe je je eigen vaardigheden inschat. (vb. “ik vond het moeilijk vandaag”, “die opdracht vind ik lastig”,”dat mondelinge examen zie ik niet zitten”, “ik heb het gevoel dat ik het goed ga doen” …). Opvallend is dat dit significant meer gebruikt door ouderejaarsstudenten dan door eerstejaarsstudenten.
  • 47,5%: Humor m.b.t. school en lectoren (en ja het zijn vooral de mannelijke studenten die grappig uit de hoek willen komen op Facebook, resp.64,9% vs 44,6%. Bovendien posten ouderejaarsstudenten ook vaker grappige berichten dan de eerstejaarscollega’s)
  • 28,2%: Reflecteren over de ervaringen van het campusleven (vb. deelname aan een doop, de kwaliteit van het eten in het studentenrestaurant,…)
  • 27,4%: Nieuwe mensen leren kennen

Tijdens het academiejaar geven studenten aan dat ze het meeste tijd (60%) spenderen aan het uitwisselen van praktische informatie, gevolgd door het uitwisselen van lesinhoud (17,2%). De andere activiteiten worden minder op de eerste plaats gezet.

Tijdens de examenperiode ligt dit iets anders. Bij 40% van de studenten staat het uitwisselen van lesinhoud op de eerste plaats. Voor 34% van de studenten is dat het uitwisselen van praktische informatie is. Bij 9,4% is elkaar ondersteunen de topactiviteit.

Onderzoeksvraag 3: Hoeveel tijd spenderen studenten aan Facebook voor schoolgerelateerde activiteiten? Is er een verschil tussen onderwijs- en examenperiodes?

Studenten blijken zeer intens aanwezig op Facebook tijdens onderwijsperiodes (1e cijfer in overzicht hieronder). Ongeveer 75% bekijkt Facebook minstens dagelijks. 10% van hen doet dat zelfs om het uur. Tijdens examenperiodes (2e cijfer in overzicht hieronder) stijgt dat cijfer naar respectievelijk 85% en 18%.

  • Meerdere keren per uur: 5,7% / 6,7%
  • Om het uur: 3,8% / 10,9%
  • Meerdere keren per dag: 46% / 49,6%
  • Eén keer per dag: 19,8% / 18,4%
  • Meerdere keren per week:17,3% / 9,3%
  • Eén keer per week:4,9% / 1,9%
  • Minder vaak: 2,5% / 3,1%

Onderzoeksvraag 4: Welke waarde hechten de studenten aan Facebook?

  •  63.2% vindt Facebook handig in kader van de studies
  • 56.8% vindt Facebook zelfs handiger dan bijvoorbeeld Blackboard. Ook de studenten die werden ondervraagd in de bachelorproef ‘Vind-ik-leuk!’ gaven een voorkeur aan voor Facebook in plaats van hun leerplatform (LEHO).
  • 10% van de studenten zegt dat ze een lichte dwang voelen om het te gebruiken.
  • 8% ervaart stress door de komst van het studiegerelateerde gebruik van Facebook.
  • 22.3 % vindt dat het studiegerelateerd gebruik van Facebook interfereert met hun privéleven.
  • 9.3% geeft bovendien aan dat deze inmenging in het privéleven vervelend is.
  • 48.2% van de studenten denkt dat ze beter presteren op hun examens dankzij Facebook. Voor 44.4% van de studenten maakt het geen verschil. De overige 7.5% denkt het eerder slechter te doen tijdens de examens

Onderzoeksvraag 5: Hebben de studenten verwachtingen t.a.v. school met betrekking tot het gebruik van Facebook?

  • 94% van de studenten geeft aan dat lectoren geen deel mogen uitmaken van de Facebookgroepen.
  • 41,9% beschouwt Facebook als hun exclusief terrein. De school/lectoren hebben hier geen rol in.
  • 68,6% heeft interesse in een pagina op Facebook die ze kunnen like’n waarop praktische informatie verschijnt.

Aanbevelingen voor studenten

De onderzoekers geven in hun rapport ook enkele tips en suggesties mee voor studenten:

  • Participeer! Ook al doe je passief mee, als student kan je zeker nuttige informatie halen uit deze zelf opgerichte Facebookgroepen.
  • Wees krititsch! Kijk kritisch naar de informatie die op de Facebookgroepen wordt aangeboden. Er is geen kwaliteitsbewaking of – garantie. Er kan informatie ontbreken en zelfs foutieve informatie insluipen. Neem dus niet alles zomaar voor waarheid aan en blijf in ieder geval de aanwijzingen van de lectoren volgen.
  • Gebruik Facebook op een bewuste manier! De kans bestaat dat je jezelf laat afleiden door privéberichten die ongetwijfeld verschijnen terwijl je op Facebook werkt voor je studies. Wees kritisch ten aanzien van jezelf en zorg ervoor dat de studiegerelateerde tijdsinvestering op Facebook, ook effectief gebruikt wordt voor de studies.

Aanbevelingen voor docenten

Facebookgroepen hebben volgens de onderzoekers een groot didactisch potentieel:

  • De beslissing om deel uit te maken van een groep toont dat de student verantwoordelijkheid opneemt voor het eigen leerproces.
  • Studenten kunnen zich binnen die groepen oriënteren wat de verschillende leerinhouden betreft, maar ze kunnen zich zeker ook oriënteren binnen het groter geheel van het opleidingsprogramma en de hogeschool als instelling.
  • Door actief deel uit te maken van een dergelijke groep kunnen studenten kennis en inzichten met elkaar delen en elkaar voor verschillende leertaken en oefeningen plaatsen.
  • Tot slot kunnen ze enerzijds feedback op hun eigen leerproces vragen aan medestudenten en anderzijds kunnen ze ook feedback geven op het leerproces van anderen, wat kan resulteren in een beter begrip en ontwikkeling van hun eigen leerproces

Toch is het belangrijk dat je als docent rekening houdt met een aantal aspecten:

  • Geef je studenten ruimte! Naast het uitwisselen van lesinhoud, zijn ook humor, zelfexpressie en het uiten van frustraties, nuttige functies van de zelf opgerichte Facebookgroepen. Deze meerwaarde zou verloren gaan als ook lectoren deel uitmaken van de groepen.
  • Leer je studenten kritisch omgaan met de informatie! Naast het uitwisselen van lesinhoud, zijn ook humor, zelfexpressie en het uiten van frustraties, nuttige functies van de zelf opgerichte Facebookgroepen. Deze meerwaarde zou verloren gaan als ook lectoren deel uitmaken van de groepen.
  • Wijs hen op de consequenties van hun gebruik. Sociale media maken ondertussen deel uit van het leven van elke student. Toch zijn hieraan enkele gevaren verbonden. Zo kan een student door verkeerdelijk gebruik van sociale media zijn/haar eigen reputatie en/of die van de school, stageplaats, medestudent of lector beschadigen. Als school/docent kun je de student erop wijzen dat hij in alles respect moet hebben voor medestudenten en voor derden. Het lijkt me dan ook niet overbodig om als school een beleid op te stellen inzake het studiegerelateerd gebruik van sociale media door studenten, lectoren en andere medewerkers.

Bronnen:

  • Een onderzoek naar het studiegerelateerde gebruik van Facebook bij studenten Plantijn Hogeschool.  Onderzoeksrapport, juni 2013 Wies Allemeersch, Sofie Hiels, Anne-Sophie Seghers en Herman Van de MosselaerHet volledige onderzoeksrapport is verkrijgbaar op aanvraag. Contacteer sofie.hiels@plantijn.be of wies.Allemeersch@plantijn.be voor meer informatie.
  • ‘ Vind-ik-leuk!’: het Facebookgebruik van Howest-studenten, Amy Lagauw, Bachelorproef voorgedragen tot het behalen van het diploma Bachelor in de Toegepaste Psychologie, 2013
Advertisements

Eén reactie to “99% van studenten gebruikt Facebook voor studies”

  1. Kyrill jr Goosseff 12 november 2013 bij 4:02 pm #

    Interessant onderzoek/studie zo te lezen aan de hand van de samenvattingen/conclusies en aanbevelingen. Waar ik vooral benieuwd naar ben is het feit dat 99% dacht ik te lezen geen lectoren/docenten bij een groep wil hebben. Alleen hoe staan de studenten tegen over het wel of niet lectoren als facebook vriend hebben in zijn algemeenheid?
    Bijvoorbeeld ”41,9% beschouwt Facebook als hun exclusief terrein. De school/lectoren hebben hier geen rol in.” Betekent dit dat de anderen 57,9% wel openstaat voor lectoren op hun facebook?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: